Ryfylke kunstlag omfatter inntil 8 kommer i Ryfylke, hver med sitt kunstlag, som er kort omtalt nederst: Strand, Suldal, Sauda, Forsand, Rennesøy, Hjelmeland, Finnøy, Kvitsøy. Det er en av de meste bemerkelsesverdige samarbeidsformene i kunstforeningenes historie.
40 år med Ryfylke kunstlag Ryfylkeutstillinga
Grete Holmboe, Sand 2.mars 2018
Kjære kunstlagsvener.
Gratulerer med dagen, og takk for at eg blei spurt om å dra noe historikk på denne festkvelden. Eg må jo sei at det er noe rart å vera den som skal hugsa 40 år tilbake. Fleire her var knapt nok født. Men kjekt å sjå at det er fleire av oss her i kveld som hugsar.
Eg har rota i arkivet på Ryfylkemuseet der me finn møteprotokollen frå første skipingsmøtet i 1978, og like fram til 1996, og eg har snakka med Magne Austigard i Årdal som sto midt i arbeidet både før, under og lenge etter at Ryfylke Kunstlag blei stifta. Og eg har hatt tilgang avisutklipp og til noen av årsmeldingane like fram til i dag.
Sjølv kom eg med i styret i 1981, var leiar frå 1992 – 1996, og har følgt laget tett som leiar i Suldal fram til 2003, og litt meir perifert etter dette. Eg meiner me kan sei, at med all den frivillige innsatsen og entusiasmen som ligg bak, er det all grunn til å feira 40 år med kunstformidling i Ryfylke.
Her er mykje stoff å ta av, og her er mange som har vore med og dradd lasset. Eg får slettest ikkje nemnt alle som burde nemnast. Eg har vald å konsentrera meg om den eldste historia og om dei store vendepunkta eg har sett det har vore.
Å driva kunstformidling i Ryfylke var nybrotsarbeid. Magne Austigard fortel om far sin, Rasmus Austigard, som var født i 1896, at han pakka malarsakene sine i sekken og for til fjells for å mala i skjul. For ikkje å røpa kva han dreiv med, stappa ha ei fiskestong eller gevær som stakk opp av sekken. Han hadde alltid teikna mykje. Var husmalar og dekormalar i Amerika ein periode, og tok svensk korrespondansekurs i teikning, og seinare måling. Men sambygdingane hadde ikkje syn for dette.
Oppe i Suldal satt Aake Herabakka, f. i 1892, og malte. Det var landskapsmaleri som var tingen for begge to. Store, flotte, fargerike maleri som me fekk høve til å sjå på ei utstilling i 1981. På årsmøtet i 1985 blei begge to utnemnt til heiderslag medlemmer i Ryfylke Kunstlag. Og seinare fekk Rasmus Kongens fortenestemedalje i gull for sitt pionerarbeid for kunstformidling i Ryfylke.
Mens Årdal endå var eigen kommune, ein gong før 1965, var Magne og høyrte om kommunen fekk tilboda som vart sendt ut frå Riksgalleriet, og for den saks skuld Riksteateret. Å ja då, men dei gjekk rett i papirkorga.
På Fister satt det ein rektor, og seinare skulesjef i Årdal, Svein Aksel Frøyland. Han fekk pressa Rasmus Austigard til å halda kurs i Friundervisninga som då dreiv stort med vaksenopplæring. Men då var det rosemåling det var snakk om.
Seinare blei det og kurs i landskapsmaling. Men Rasmus følte seg noe usikker, så han fekk Reidar Berge til å komma med korrigeringar av og til. Mot slutten av 60-talet begynte snøballen å rulla. Det blei Friundervisningskurs i fleire av grendene i Hjelmeland og Suldal. Magne tok etter kvart over malerkursa etter far sin, og Kjell Frøyland heldt kurs i keramikk. Friundervisninga betalte lærarlønna, så det var riktig gromt.
Med utgangspunkt i den store interesse som var skapt i Ryfylke, blei det halde ei serie med kurs i regi av Friundervisninga i Årdal hausten og vinteren 1977. Magne var primus motor for å få dette i gong. Kvar laurdag møttast dei på Årdal skule. Dei kom frå Suldal, Strand og heile Hjelmeland, kvinnfolk og mannfolk i alle aldrar, same koss veret var. No var det dåverande intendant i Stavanger Kunstforeining Roland Lengauer og kona hans Hannelore, som heldt kurs. Tilsaman var her 50 deltakarar. Det blei halde utstilling av resultata frå kursa som vekte stor interesse. Det blei svære oppslag i Stavanger Aftenblad.
Stavanger Aftenblad spør Lengauer om kva han syns om opplegget i Årdal. «Framifrå, framifrå, eg ser det som viktig del av oppgåva mi at eg skal vera med på å spreia kunst og kultur begrepet til bygdene og distriktet».
Vesle Årdalsbygda hadde så langt vore sentral i arbeidet med kunstformidling. Gjennom fleire år hadde det laga seg til ei stor interesse for malarkunsten og hobbymalinga, og ein hadde det så skrekkelig gildt i lag med likesinna! Utstillinga med arbeida frå kursserien i 1977 var ein suksess, og entusiasmen var stor for å få til noe meir organisert kunstformidlingsverksemd. Ein stor pådrivar var Jan Kleppa frå Hjelmeland som var ein ivrig malar sjølv. Magne var sjølvsagt med, men som han seier, så var dei mange sterke krefter som drog i lag. På ei hyttesamling i Hjelmeland blei det valt eit interimstyre med tanke på å skipa eit Ryfylke Kunstlag,
Skipingsmøtet blei halde i Årdal 28.04. 1978 med 28 deltakarar frå dei tre kommunane Strand, Hjelmeland og Suldal. Roland Lengauer var henta inn frå Stavanger kunstforeining og orienterte om kunstforeiningane sitt opphav og innhald. Frå første årsmøtet blei han knyta til laget som konsulent i styret ein stund.
I vedtektene frå 1978 står det i Formålsparagrafen: Ryfylke Kunstlag har til føremål ved utstillingar, føredrag og på anna vis å arbeida for å vekkja interesse og kjennskap til kunst og kultur og stimulere desse aktivitetane i nærmiljøet.
I det første styret satt Magne Austigard som formann og Kjellaug Marie Samuelsen som nestleiar, begge frå Hjelmeland, Anne Karin Knudsen og Njål Østerhus frå Strand, og Kjell Frøyland og Kari Uhr frå Suldal.
Styret gjekk høgt ut første året, med tilbod om studietur til Oslo, som ikkje blei noe av, seminar på Ryfylke folkehøgskule, utstillingar, kursverksemd i samarbeid med Friundervisninga og føredrag. Det blei jobba mot skulesjefane for å få bruka gymsalane i kommunane til utstillingar, og ein jobba fram eit felles utstillingveggssystem som blei kjøpt inn.
Det var utstilling av avisteiknaren Henry Imsland, Elly Prestgaard, Erling Hodne og Sverre Ivan, Olav Storø, Ingard Rosseland, Annelise Conwad og Harald Stokkedal, Kjell Johannessen, Torry Gjøssang og Jan Radelbruber. Alle profesjonelle kunstnarar med tilknyting til Rogaland. Og her var mange fleire. Eg kan nemna dei i fleng. I årsmeldinga frå 1979 står det at Olaf Storø selde kunst for kr. 4.000. Det må ha vore stort. Men det var ein lang veg å gå for å få publikum til å strøyma til. Og mykje arbeid. Eg hugsar sjølv koss me bar på 150 x 150 cm blytunge sponplater med tilhøyrande stativ i stål som sprikte i alle retningar når ein bar dei. Det heile måtte monterast før ein kunne begynna å henga opp utstillinga. Det var opp på fredagskvelden, open utstilling laurdag og søndag med vakthold i opningstidene, og ned att med utstillinga søndag kveld, og ut på vegen att. Alle utstillingane blei vist i alle dei tre kommunane, og blei henta og køyrt av medlemmane i styret for å spara fraktutgifter.
Hovudsaken var den årlige Ryfylkeutstillingen. Ei mønstring av skapande krefter i Ryfylke, krydra med ein profesjonell gjesteutstillar. Ryfylkingane med tilknyting til regionen blei oppmoda om å senda inn max 5 arbeider, og så var der jury som valde ut det beste av det som kom inn. Til Ryfylkeutstillingen 1979 kom der inn 230 arbeider frå 60 kunstnarar. Det var måleri, grafikk, teikning, treskurd, rosemåling, keramikk, metall og stein – Ei riktig mønstring av skapande krefter i Ryfylke. I juryen dette året satt Børge Kalvig, Kjersti Hatlen Lunde og Roland Lengauer. Alle profesjonelle kunstnarar. Dei må ha hatt litt av ein jobb, og enda opp med 124 utvalde arbeider.
Utstillingen blei opna i alle dei 3 kommunane med store kulturprogram, med visesong, kåseri og folkedans. I Suldal og Hjelmeland blei det sett opp bussar slik at elevane frå alle skulane i kommunen fekk sjå utstillingen. Første året var det 1200 elevar og 750 vaksne som såg han. I Hjelmeland og Strand heldt dei seg med eigne barne- og ungdomutstillingar i tilknytting til Ryfylkeutstillingen i samarbeid med skulane. Det var kjekke tider.
I tillegg til denne utstillinga heldt me oss lenge me ei serie me «Tre i Ryfylke», der dei beste av dei glade amatørane fekk utfolda seg noe meir. Ut over det var det utstillingar av meir og mindre Rogalandskunstnarar ut i frå kven ein hadde kjennskap til og fekk napp i. Sekretær Torhild Langeland Rørheim skriv i årsmeldinga for 1979: Vi slit framleis med dårlig vitjing på dei ordinære utstillingane. Gledelig likevel at det går framover.
Kunstlaget blei ein naturlig samarbeidspart for kultursjefane i kommunane som mottakar av Riksgalleriet sine utstillingar. Desse var lette å handtera, det var profesjonell kunst og dei kom ferdig montert og med omvisar som var tilstade både i skuletida og om kveldane med eigne opplegg.
Kjell Frøyland reiste på årsmøte i NKLF, no Norske kunstforeninger, allereie våren 1978, og styret gjorde vedtak om innmelding som lokallag i mars 1979. Det var lurt. Her kunne me henta inspirasjon til drift av kunstlaget, til utstillingsarbeidet og til haldningskapande arbeid rundt formidling av kunst. NK forvaltar Staten sitt tilskott til fraktstøtte som me har nytt godt av mange gonger. Desse midlane har likevel kun gått til utstillingar med profesjonelle norske kunstarar, men har vore til stor hjelp.
Fylkeskultursjefen, Roald Håland, var ein god støttespelar heilt frå starten. Ryfylke Kunstlag fekk status som regionlag og med ei grunnstønad første året på kr. 10.000. I 1979 kjøpte han ein overbygd tilhengar som skulle kunne brukast av regionkunstlaga. Eg hugsar denne så vidt, men han fall nok fort ut av våre hender.
Det blei etter kvart mykje fysisk hardt arbeid for korte utstillingsperioder og til dels dårlige utstillingsforhold. Det begynte å røyna på medlemmane, og når me kom ut på 1980-talet, begynte ein å tenka eigna utstillingslokaler i dei tre kommunane. Fylkeskultursjefen inviterte dei tre kultursjefane i kommunane til å laga ein kunstformidlingsplan for Ryfylke i samarbeid med Ryfylke Kunstlag, no under leiinga av Else Åsen. I ¨’denne planen heiter det at Ein bør satsa på ein desentralisert verksemd i Ryfylke. Det betyr at det bør vera eit utstillingslokale i kvar av dei tre kommunane. Vidare heiter det Det bør seinare utarbeidast ein opptrappingsplan der mellom anna driftsleiar i halv stilling inngår.
Strand kommune tilbyr 2.etasje i Bygdamuseet på Breidablikk gamle skule. I Suldal løyver kommunen pengar til drift av 2.etasje i Rasmussensjøhuset der Ryfylkemuseet heldt til. I Hjelmeland blir det etter kvart jobba med utstillingslokale i Spinneriet.
I Strand er det mykje dugnadsarbeid for å få lokalet i stand. Galleriet blei opna i mars 1987, og blei frå då brukt til malarkveldar og utstillingsverksemd.
I Suldal ga det nye lokalet ny giv, med eigne utstillingar i tillegg til vandreutstillingane, og ulike arrangement, mellom anna med arkitekturutstilling, føredrag, konsertar mm., dragekurs og store temaprosjekt. Kunstlaget flytta med på lasset då museet etablerte seg på Nesasjøhuset, og heldt fram der til Kulturhuset kom i 2002.
Fylkeskultursjefen utfordra seinare Ryfylke Kunstlag til å drøfta utvidinga til å omfatta alle dei 8 Ryfylkekommunane. Først på årsmøtet i 1990 blei det gjort vedtak om å gå inn i forhandlingar med fylkeskultursjefen og kultursjefane i alle kommunane. Finansieringa var tenkt som ein 50/50 deling mellom fylket og kommunane tilsaman, der kommunane ytte i forhold til folketalet. Forutsetnaden frå kunstlaget var at me fekk driftsleiar på plass.
Det blei mange møter med kultursjefane før saka kom opp på årsmøtet på Hovda gard 27.3. 1992, og blei vedtatt der. På årsmøtet blei det lagt fram nye lover som passa til den store utvidinga. No skulle det opprettast lokallag i alle dei 8 kommunane, og Ryfylke Kunstlag skulle vera paraplyorganisasjon.
Det var Else Åsen som sto løpet ut, og fekk avtalen i hamn. Ho gjorde ein kjempejobb der, godt støtta av Magne Austigard, som no var inne i styret att.
Else Åsen takka for seg etter 8 år som styreleiar, og eg tok over stafettpinnen. Med meg i styret hadde eg Sverre Idsøe frå Forsand, Rutt Bengtson frå Strand, Berit Eggebø, Hjelmeland, Arne Skogerbø, Sauda, Irene Sel, Rennesøy og Torbjørn Myhre frå Finnøy og Eva Landre Meling, Forsand, som representant for kommunane,.
Det blei eit stort styre, og me fann det tenleg å ordna oss med eit arbeidsutval for den prosessen me skulle til med, med tilsetting av dagleg leiar og oppretting av lokallaga, få dei i drift, og staka ut den nye kursen for laget.
Stillinga blei lyst ut i 50% stilling og Sigrun Surnevik blei tilsett, med kontorstad på Rennesøy. Me hadde eit styre som hadde høge ambisjonar for den nye given i kunstformidlinga i vår tungvinte region. Det blei laga stillingsinstruks lang som eit uvær, og ganske snart såg ein behovet for å utvida stillinga til 80 %. Økonomien i laget var rimeleg god. Så slik blei det.
- Styret la opp til 4 vandreutstillingar i året, i tillegg til dei utstillingane lokallaga sjølv ønska å laga. Målet var å høyna aktiviteten og kvaliteten, å legga til rette for kursverksemd, føredrag og kunstturar.
- I 1994 lukkast det å gjennomføra tur til Blåfargeverket, Nikolai Astrup utstilling på Høvikodden og Haustutstillinga i Oslo. Same året gjennomførte me kurs i utstillingsteknikk, eit tilbod frå NKLF.
- Etter tre år med det nye regionlaget skriv me i årsmeldinga at me har bygd opp eit apparat for publikumsstyrt formidling i ein region som før låg langt tilbake i forhold til dei sentrale strøka i Rogaland.
Så langt hadde Ryfylke Kunstlag vore lokallagsmedlem i Norske Kunstforeningers Landsforening, NKLF. Med den nye organisasjonsformen oppmoda me dei nye lokallag om å melda seg direkte inn som lokallag. I 1994 tok me opp vår status som regionlag med NKLF der dei på den tida var opptatt av å få etablert fylkeslag. Regionlaget fall på ein måte mellom to stolar. Konklusjonen blei at me fekk observatørstatus fram til det blei etablert fylkeslag for Rogaland.
Rogaland fylkeslag blei etablert i år 2000. Eg var sjølv med i styret ved denne oppstarten og fram til 2003. Eg finn ikkje i papira at Ryfylke Kunstlag har hatt representantar med i fylkesstyret. Det er mulig lokallaga er representert direkte.
Norske Kunstforeninger, som det no heiter, opplyser at Ryfylke Kunstlag fekk økonomisk stønad frå NK før fylkeskunstlaget var etablert. Stønaden var ei tilbakeføring av delar av kontingenten lokallaga i Ryfylke betalte inn til Norske Kunstforeninger, i 1999 utgjorde det ca 5000 kroner i året. Då fylkeslaget vart stifta, vart denne økonomiske stønaden overført til dei i staden. Ryfylke Kunstlag er det einaste av sitt slag som er medlem i Norske Kunstforeninger, alle andre er lokal- eller fylkeslag. Ryfylke kunstlag har i praksis same rettar som andre lokallag, og kan søkje om stønad til vandreutstillingar mm, men betalar ingen kontingent. Så glad eg blei for å høyra dette.
Den nyare historia til Ryfylke Kunstlag er vel noe meir kjent. Ein har halde fram med rundt 4 vandreutstillingar i året. Ryfylkeutstillingen har kome og gått. Det er ei krevande utstilling å arrangera, men i 2011 blei det gjort eit krafttak att, med ekstra tilskott frå Folkeakademiet og Ryfylkefondet, og det meldast om svært godt besøk.
Årsmøta dei seinare åra har vore arrangert som kunstfaglege seminar, som toppa seg med 30 års markeringa i Suldal i 2008, der sjølvaste Gunnar Danbolt var hyra inn til å formidla raust av kunnskapen sin.
Dei valde leiararane i laget ser ut til å ha vore ganske så uthaldande. På dei 40 åra som er gått har det vore 11 leiarar. Else Åsen og Geir Landa har halde ut i 8 år kvar. Det står det respekt av. Etter at laget fekk betalt hjelp, har det vore tilsaman 12 daglege leiarar på 25 år. Etter måten mykje skifte som har ført med seg arbeid for styret. Det er klart at dette går ut over anna når alt skal skje på fritida.
Ein periode trakk Strand kommune seg frå samarbeidet, men kom inn att etter få år. Finnøy trua og med å trekka seg ut, men har funne vegen tilbake. Forsand takka for seg i 2016, og i Sauda tok Biblioteket og kulturkontoret over som mottakar av vandreutstillingane. I dei siste årsmeldingane bekymrar leiaren seg over at enkelte lokallag slit med å få medlemmane med på dugnad, og la i 2016 opp til drøfting på årsmøtet om kva som måtte til for å snu den uheldige utviklinga.
Trass litt motbakker:
40 år med kunstformidling i Ryfylke. Dette var nybrotsarbeid på 1970-talet. Det var kunsten ut til folket i dei minste bygdene som ikkje hadde kultur for å gå på utstilling. Dette va noe nytt å bruka helgene til å gå på utstillingsopninger. Her var det eit publikum som skulle læras opp til å sjå på kunst som meir enn rosemåling og i beste fall landskapsmaleri. Det har vore ein lang veg frå malarkursa i Årdal til der me er i dag. Eg meiner det har vore ein rett veg.
Malarkursa for dei glade amatørar er no flytta inn til malarklubbar, gamle elevar har blitt kunstnarar og barna våre har fått auga opp for kunsten gjennom foreldra sine og i den grad skulane har brukt utstillingane.
I mange år var det Ryfylkeutstillingen som trakk folk. Det er det same me ser når det blir sett opp lokalrevy. Då spring mann av huse. Det er noe med det ein kjenner, dei ein kjenner og den folkelige interessa. Når ein attpåtil held seg med lokale trubadurar under opninga, var suksessen sikra.
No er det like gjerne den abstrakte kunsten som trekk publikum. Publikum har fått auga opp for profesjonell kunst, og møter det dei ser med undring og refleksjon. I mi tid som einsam interiørarkitekt langt inni fjorden, henta eg inspirasjon i utstillingane, noe eg ikkje trur eg har vore aleine om. Eg trur faktisk det er me her inne i fjorden som treng kunsten mest.
Kunstlaget har vore ein pådrivar i kunstformidlinga ut til folket, og ein pådrivar til å inkludera visuell kunst i Kulturskulen. Eg har tru på det skapande menneske, og eg har tru på at ein treng den inspirasjonen ein kan få gjennom kunsten. Det er ingen grunn til at den muligheita skal avgrensast til byane. Eg ønskjer Ryfylke Kunstlag all mulig lukke til vidare.
Takk. Grete Holmboe
RYFYLKE KUNSTLAG 1978 – 2003
Bakgrunnen for oppstarten av Ryfylke kunstlag var ei rekke med kurssamlingar for utøvarar i kunstmåling, teikning, modellering og treskjæring. Primus motor for desse kursa var Magne Austigard, med god hjelp frå Audun Skjelbreid, som den gongen jobba for Friundervisninga.
Kursa vart halde vekselvis i Årdal, på Tau og i Suldal, med deltakarar frå Strand, Hjelmeland og Suldal. Resultata frå kursa vart presentert på utstilling, det som etterkvart er blitt til den årlege Ryfylkeutstillinga, ei mønstring for skapande krefter i Ryfylke. Det vart etterkvart behov for ein meir organisert form på verksemda, og det vart danna eit interimstyre med Magne Austigard som leiar.
Ryfylke kunstlag vart skipa 28. april 1978 på eit møte i Årdal. På dette møtet vart det vedteke lovar for laget, og medlemmene til det første styret vart valde, med to frå kvar av kommunane Strand, Hjelmeland og Suldal.
I fomålsparagrafen frå 1978 heiter det: Ryfylke kunstlag har til føremål ved utstillingar, føredrag og på anna vis å arbeida for å vekkja interesse og kjennskap til kunst og kultur og stimulere desse aktivitetane i nærmiljøet.
Ryfylkeutstillinga har alltid stått sentralt i Ryfylke kunstlag. Det var ei utstilling som skulle stimulera til auka eigenaktivitet. Dei første åra var det som ei mønstring av skapande kreftar i regionen med ein stor breidde av teknikkar innafor kunst og husflid. Seinare er utstillinga blitt ein rein kunstutstilling, der dei innsendte arbeida vert juryert..
I tillegg til Ryfylkeutstillinga vart det laga 2-3 vandreutstillingar i året med profesjonelle kunstnarar, målarkurs og målarsamlingar, og årsmøte med kunstfagleg innhald.
Delar av Ryfylke hadde no fått eit organisert formidlingsapparat for kunst. Fylkeskultursjefen såg behovet for ei utviding av denne aktiviteten til å omfatta heile Ryfylkeregionen. I 1984 vart det sett ned ei arbeidsgruppe med representantar for kunstlaget, kultursjefane i dei tre kommunane og fylkeskultursjefen for å utarbeida ein plan for kunstformidling i Ryfylke. Det vart ein lang prosess, med mange møter. Else Åsen gjorde ein kjempejobb i denne perioden, i samarbeid med dåverande fylkeskultursjef, Roald Håland.
Først på årsmøtet i 1992 vart det gjort vedtak i Ryfylke kunstlag om å utvida verksemda også i Forsand, Sauda, Finnøy, Rennesøy og Kvitsøy. Det vart etablert lokallag i alle kommunane. I Sauda vart målarklubben invitert til å vera og i Finnøy var det alt eit kunstlag. Forsand hadde kommunal bedriftskunstforening som tok ansvaret for kunstformidlinga. Lokallaga vart så tilmeldt regionlaget. Sigrun Surnevik vart tilsett som dagleg leiar i 50% stilling med kontorstad på Rennesøy.
Ryfylke kunstlag meldte seg tidleg inn i Norske Kunstforeningers Landsforbund som lokallag. Etter utvidinga fekk regionlaget midlertidig observatørstatus fram til Rogaland fylkeskunstlag vart skipa i 2000. Lokallaga vart oppmoda om å melda seg inn i NKLf.
Drifta til Ryfylke kunstlag vert finansiert med årlege tilskot frå Fylkeskommunen og Ryfylkekommunane. I tillegg vert det gitt statlege tilskot gjennom NKLf i form av frakttilskot og prosjekttilskot til enkelt utstillinger. Dei enkelte kommunanae gir også direkte tilskot til sine lokallag.
Geografien og kommunikasjonen i Ryfylke gjer det ikkje enkelt å driva kunstformidling. Trass det, har satsinga på å gjera Ryfylke kunstlag til eit apparat for kunstformidling ut i dei minste kommunane vist seg å vera svært vellukka. Me har fått ein publikumsstyrt formidling, der me sjølv har stor påverknad på kva som skal visast. Med ein 50% stilling får me administrert 4-5 utstillinger i året. Det er utstillinger med profesjonelle kunstnarar på eit høgt kunstfagleg nivå, og med ein stor fagleg bredde. Det hadde ikkje vore muleg å fått dette til for små lokallag aleine. I tillegg har Riksutstillinger og andre nasjonale institusjonar fått eit mottakarapparat.
Det er ingen sjølvsagt ting å driva kunstformidling langt uti havgapet, og djupt inni Ryfylkefjordane. Men det er her me treng han mest, her kor folk er til kvardags når me treng inspirasjon og påfyll.
Det har skjedd ei positiv utvikling av kunstformidlinga i Ryfylke etter starten i 1978. Om alt anna Ryfylkesamarbeid er i krise, er Ryfylke kunstlag eit Ryfylkesamarbeid som, etter 25 år, fungerar betre enn noen gong.
Grete Holmboe, Suldal
Styremedlem Ryfylke kunstlag 1981 – 1987
Leiar Ryfylke kunstlag 1992 – 1996
Styremedlem Rogaland fylkeskunstlag 2000 – 2002
Leiar Suldal kunstlag| 1992 – 2003
Leiarar i Ryfylke kunstlag:
1978 – 1981 – Magne Austigard, Hjelmeland
1981 – 1982 – Kjell Frøyland, Suldal
1982 – 1984 – Kjellaug Marie Samuelsen, Hjelmeland
1984 – 1992 – Else Åsen, Strand
1992 – 1996 – Grete Holmboe, Suldal
1996 – 1999 – Kjell Gunnar Valheim, Hjelmeland
1999 – aug. – Kjell Frøland, Suldal
1999 – 2007 – Geir Landa, Finnøy
2007 – 2009 – Bjarne Fowels, Hjelmeland
2010 – 2015 – Eugenie P.Lunde, Kvitsøy
2015 – – Karin Imsland, Rennesøy
Dagleg leiar i Ryfylke kunstlag:
1992 – 1996 – Sigrun Surnevik m/kontorplass på Vikevåg
1995 – 1996 – Ruth Elisabeth Nesheim m/kontorplass på Vikevåg – vikariat
1997 – okt. – Hilde Mauritzen m/kontorstad på Vikevåg
1998 – 2000 – Brit Yvonne Starheim m/kontorstad på Sand
2000 – 2002 – Toyni Hebnes m/kontorstad på Sand
2002- 2003 Åsne Ofteli Holte m/kontorstad på Sand – vikariat
2003 – 2004 – Toyni Tobekk
2004 – 2006 – Irena Bartok
2006 – 2007/8 -Nora Bogetvedt Jenssen
2008 – 2011 – Siv R. Speth
2011 – 2016 – Lin Veronica Jacobsen
2016 – 2018 – Steinar Hee Solheim (Kontor i Sauda)
2018- Lena Nergård. (Kontor på Sand)
Her kjem ein sånn halvslarven oversikt på kunstnarar som har hatt utstillingar hjå Ryfylke Kunstlag. Den er ikkje kronologisk i det heile og kanskje har eg skreve ned same namnet to gonger.
Året 1992-93
Oluf Føinum – glasskunst
Per Hauge -maleri
1994
Kjell Stub – grafikk
Randi Eilertsen – grafikk
Bjørg Løvik – grafikk
Ivar Haugen – maleri
Ellen Kalvig var gjesteutstillar i samband med Ryfylkeutstillinga dette året
Påskeutstilling 1993
Howard Bowcott «Signs of life» skulptur+teikning
1994
I februar dette året hadde RK ei utstilling som hang nokre dagar i Sølvberget: «Uttrykk frå Ryfylke»
Her var desse m.a. representert: Kjell Johannesen, Jan Rdlgruber, Solveig Nessa, Kjersti Hatlen Lunde (tekstilkunstnar frå Suldal og lever enno) Svein M Håvarstein, Haldis Eggebø Nessa,
Terry Nilssen Love var gjesteutstillar på Ryfylkeutstillinga dette året.
1994 Kristin Hylen Solberg, Magne Adolfsen
1995 Iben Sandemose
1996 Solfrid Kvæstad, Åke Berg, Martin L Haarr
1994 Utstillinga «tre frå Ryfylke» Aud Heng, Arne Skogerbø og Terje Bråtveit
1994 Kunstnergruppa Morild: Erik Hofsten, gullsmed, Gerd Slåen, Tore Stoa, grafikk, Hilde L. Isaksen, glass, Olaf Tangen, maleri, Christina Kløvig, maleri, Sølvi Hurlen, keramikk, Grete Gunneng, tekstil
1993
Vandreutstilling: Norske kunsthåndverkere i Rogaland Anne Brit S. Reienes & Marianne Berg, leire og tre
Grafikk utst Kjell Stub
Grete Storholm, installasjon
«Frå Suldal til Christiansfeld» med lokale suldalskunstnarar. Grunn til dette er at i den tida var det sterke band til Christiansfeld i danmark.
Sommarutstillinga: Anita Houvenagel og Freddy Gislesen
«Fire frå Mjøsa» : Kari Øverset, Ståle Blæsterdalen, Ansgar Ole Olesen, Borgny Farstad Svalastog
1987
Terje Grøstad, grafikar
Olaf Storø, glass
Notat frå årsmøte 1988 (10 år)
Festen var på Lindum
Festmiddag
Festleiar: Grete Holmboe, Prolog: Helga Møgedal,
Musikk og dans. 35 tilstades. Foredrag av Roy Høibo «Laksen og lågen»,
Plakatutstilling
1988
Astrid Skåren Fystro og Kai Hofstad
1991
Tre frå Ryfylke: Kenneth Hansen, Kjellaug Marie Samuelsen, Bjørg Wigestrand
1990
Wenche Sunde Bærem Anita jakobsen
1981
Kjell Skriubakken
1982
Grafiske blad av Stabel
1982
Gersel, ? ,akvarell
1989
Knut Jespersen, maleri grafikk
Roger Nicolaisen, separatutstilling
Agnes Tiffon (utstilt berre på Sand)
Om Hjelmeland kunstlag
1988
Sommarutstillinga:
Svein Tang Wa
Kjersti Prøis
Odd Sama
1985
Kjell Pahr Iversen
1982
Ryfylkeutstillinga Gjesteutstillar: Aina Reinertsen
1993
Kjell Stub
1994/95
Martin L Haarr
1995
Ryfylkeutstillinga. Craig Flanagan, gjesteutstillar
1995
Jan Radlgruber, Kjell Johannesen, Iben Sandemose, Solveig Nessa, Terry Nilssen Love
1993
Ivar Haugen, frå Finnøy og Sauda
1992
Målfrid Næss
1996
Åke Berg (Larvik), Randi Eilertsen, Bjørg Løvik
Ikkje funne fast tilsette daglege leiarar før 1992
Sigrun Surnevik frå Rennesøy kan sjå ut som er den først tilsette
Karin Sunderø, Brith Starheim, Toyni Tobekk, Nora Bogetvedt Jenssen, Siv Rørvig Speth + din forgjengar
VEDTEKTER FOR RYFYLKE KUNSTLAG
§ 1 Føremål
Ryfylke Kunstlag skal ha som hovudmål å vekkja interesse for kunst og gje tilbod om kunstoppleving gjennom utstillingar, foredrag, kurs m.m. i regionen.
§ 2 Organisasjonen
Kunstlaget skal ha heile Ryfylke som arbeidsområde. I kommunane har kunstlaget lokallag.
§ 3 Medlemskap
Som medlemmer kan takast opp lokallag innafor Ryfylke-regionen som støtter føremålet til laget.
§ 4 Styret
Styret skal vera samansett av eit medlem frå kvart lokallag.
Styret kan ha eit arbeidsutval på tre medlemmer som vert vald av styret sjølv.
Lokallaga vel sin representant for to år, og personlege vararepresentantar for eit år, til styret i Ryfylke Kunstlag.
Årsmøtet stadfestar vala.
Dagleg leiar fungerer som sekretær og kasserar.
Dersom eit varamedlem blir fast medlem av styret i ein valperiode, oppnemner styret eit nytt varamedlem.
Styret er vedtaksført når minst halvparten av medlemmene er til stades. Ved likt stemmetal har styreleiar dobbelstemme.
Heile styret er ansvarleg for laget si framdrift overfor årsmøtet.
Dagleg leiar har tale- og forslagsrett i styremøte og årsmøte.
§ 5 Årsmøtet
a. Årsmøtet er øverste avgjerande organ i laget. Årsmøtet blir halde i mars. Møtet vert gjort kjent ved skriv til lokallaga minst tre veker før årsmøtet og ved annonse i lokalpressa i høveleg tid.
b. Saker som ein vil ta opp på årsmøtet må vera styret i hende innan utgangen av januar.
Desse har stemmerett på årsmøtet:
• Sitjande styre i Ryfylke Kunstlag.
• 2 årsmøteutsendingar frå kvart lokallag.
Årsmøteutsendingane vert valde på årsmøtet i lokallaget.
Kvart enkelt medlem har talerett på årsmøtet.
Årsmøtet skal ha føre desse sakene:
1. Årsmelding
2. Revidert regnskap
3. Stadfesting av lokallaga sine val av styremedlemmer
4. Val av leiar og nestleiar mellom styremedlemmene etter innstilling frå valnemnda
5. Val 1 medlem til valnemnda
6. Fastsetjing av årskontigent
Ekstraordinært årsmøte skal innkallast på same måte som ordinært årsmøte når fleirtaletav styret eller minst 1/5 av medlemmene i laget, krev det.
§ 6 Oppløysing
Dersom ein ynskjer å oppløysa laget gjeld same kunngjerings- og innkallingsrutinar som til årsmøtet.
Dersom frammøtet ikkje er stort nok til dei før nemnde krav, kan oppløysing gjerast på nytt årsmøte med simpelt fleirtal.
Ved oppløysing skal laget sine midlar tilfalla fylkeskommunen/kommunane og nyttast i samsvar med føremålet til laget.
§ 7 Endring av vedtekter
Endring av vedtektene krev 2/3 fleirtal av dei med stemmerett på ordinært årsmøte.
Om Strand kunstlag
Det fleste medlemmene av malerklubben i Strand er medlemmer av Strand kunstlag som er en avdeling i Ryfylke kunstlag. 8-14 medlemmer møtes hver 14. dag for å male. De har jevnlig besøk av kjente malere som underviser dem. Malerklubben skal ha juleutstilling. (Strandbuen 23. nov. 1994). Strand kunstlag arrangerer malerkurs.
Om Hjelmeland kunstlag, SA 30.11.2016
Hvert 3. år skal de åtte kommunene vedta om de skal støtte Ryfylke kunstlag. Rogaland fylkeskommune har bevilget 50 % i årlig støtte, og de åtte kommunene bidrar med de øvrige 50 %, fordelt etter befolkningstall. For Hjelmeland betyr det 20 000 kroner i året.
«Hjelmeland kommunes formannskap melder Hjelmeland kunstlag ut av Ryfylke kunstlag.»
Forsand kunstlag
Laget er en avdeling i Ryfylke kunstlag og trolig startet i 1994 eller litt før. Det ble trolig ikke avdeling før i 1996. Da vedtok kommunen at laget skulle overta kommunens forpliktelser overfor Ryfylke kunstlag. Det er mulig at laget før 1997 egentlig vare en kommunal bedriftskunstforening, og at det i 1997 ble åpent for alle, men slik at kommunen ved å yte et tilskudd på 30 000 kroner til RKL ville gi gratis medlemskap for 33 ansatte i kommunen. Strandbuen 5. mars 1997. Laget hadde allerede (senest) i 1994 mottatt vandreutstillinger fra RKL. Kommunen skal dekke faktiske utgifter med vandreutstillinger, som før.
Rennesøy kunstlag
ÅRSMELDING 2015
Styret har dette året vore:
Leiar Karin Imsland
Skrivar og Kasserar Karin Imsland
Nestleiar Sandra Paasch
Styremedlemmer Line Halstad, Linda Håvarstein, Inger Jorunn Helland
Varamedlemmer Anne Eikehaugen, Laila Sletthaug
Varamedlemmene har vore innkalla til alle styremøtene.
Medlemstal var 30.
Line Halstad og Miriam Krogevoll var representantar til Årsmøtet i Ryfylke kunstlag.
Karin I var representant for Ryfylke kunstlag. Ho vart vald som leiar i Ryflke kunstlag.
Styret har hatt 9 styremøte.
Dei viktigaste sakene har vore utstillingane, Vårmarknad og arbeid med å få til avtalar om lokale i Kaibygget.
Vi hadde 4 utstillingar: Ingrid og Åsmund Haukelidseter, Terry Nilssen Love, Åse Anda og Helle Mellemstrand.
Det var 5 kunstnarar med forskjellige uttrykk og forskjellige teknikkar. Reaksjonane frå publikum var varierte.
Det var til saman 343 som kom og såg utstillingane. På Rennesøydagen var det mange som kom innom.
Vi selde lodd for kr. 3370 på desse utstillingane.
Det største arrangementet vi hadde i 2015, var Vårmarknad. Dette var populært. Det var 16 utstillarar og mange som tok turen innom.
Elles inviterte vi to gonger til kurs i Re-design med Miriam Krogevoll, men det var ikkje nok påmeldte, så det blei avlyst. Elles hadde vi planlagt ein stor innsamlingsaksjon til flyktningar. Denne måtte vi også diverre avlyse av forskjellige årsaker.
Medlemstalet er 20.
Frå årsmelding 2016
Tal medlemmer går framleis ned. Vi oppmodar det nye styret til å setje fokus på verving av nye medlemmer.
Styret har hatt 7 møte.
Dei viktigaste sakene er utstillingane. Dette året hadde vi 4 utstillingar gjennom Ryfylke kunstlag:
Erlend Bruggar Larsen. Han var til stades ved opninga og demonstrerte korleis han jobba. Veldig kjekt å sjå.
Øystein Selmer. Veldig mange bilete, men me fekk også dette til.
Ronny Østnes, foto. Var til stade ved opninga på Rennesøydagen og fortalde om bileta sine.
Det er diverre veldig få som besøkjer utstillingane våre. Dette er ei utfordring. Tal på besøk blir redda av Rennesøydagen då vi har utstilling og kafè i Ostalageret.
Rennesøydagen er viktig for oss. Det er denne dagen som gir oss inntekter til å arbeide vidare med utstillingar og til å ha Kailoftet. Takk til styret og medlemmer for flott innsats på denne dagen.
Vi har fått økonomisk støtte frå kommunen for å betale f leige for utstillingane. Flott!
Kailoftet har diverre ikkje blitt brukt som vi hadde planar om og lyst til. Skulle ønskje vi kunne hatt ope oftare. Vi har hatt kafè eit par gonger. Beate Sitko har halde kurs.
Styret inviterte medlemmer til å vere med på opninga av utstilling med Ellen Kalvig og Terry Nilssen Love på Galleriet i Musègata. Vi var 4 som møtte.
Sist men ikkje minst vil eg takka styret som gjer ein fantastisk innsats!!! Takk for god hjelp med oppheng, vakt og nedpakking av utstillingane. Det er ikkje få dugnadstimar som går med!! TUSEN TAKK!!
Vil også takke andre medlemmer som er med på Rennesøydagen.
For styret Karin Imsland
Rennesøy kommune arrangerte ei minneutstilling med bilete og skulpturar av Svein Magnus Håvarstein. Kunstlaget støtta opp denne med å vera vakt.
Kaibygget står ennå på vent, men vi har ikkje gitt opp. Vi treng ein del pengar og dugnadsarbeid for å få dette til.
Suldal kunstlag
Nevnes første gang i 1987 (og da som Sand/Suldal kunstlag), men synes fra 1993 å være etablert som en avdeling i Ryfylke kunstlag.
Sauda kunstlag
Omtalt som Sauda kunstlag og malerklubb i 1981 (kanskje i 1980 eller 1979). I 1989 har den sin tiende juleutstilling, og det virker som bygdekunstutstilling. Variert utstillingsprogram på grensen mellom profesjonelle (noen) og amatører. Husflid og elevarbeider. I 2019 kan laget stille ut i det nye kulturhuset, og det er da tre av lagets egne medlemmer som stiller ut. I bladet Ryfylke 9. november 2018 står det at laget har ti medlemmer, og flere av dem stiller nå ut i det nye kulturhuset.
I 2015 får laget 125 000 i støtte til grafisk utstyr!
I 2014 nekter den lenger å ha ansvaret for de fire vandreutstillingene som Ryfylke kunstlag sender ut, Det har lenge vært passivt. I stedet for å arrangere utstillinger for andre, vil det lage utstillinger selv med egne medlemmer. (Ryfylke 15. april). Laget har fått nye lokaler.
Laget omtales som «tidligere Sauda Amatørmalerklubb».